Σπύρος Κουβαράς: "H τέχνη γεννιέται μέσα από τις αμφιβολίες" Featured

Ο χορογράφος και η ελληνογαλλική ομάδα σύγχρονου χορού Synthesis 748 παρουσιάζουν το έργο "SISS / PHUSS: while you carry time our bodies hold history", στο Θέατρο Ροές. Πρόκειται  για μια ακόμα σύνθετη παράσταση, ένα έργο για τέσσερεις χορευτές, έναν performer, εικαστική σύνθεση και πρωτότυπη μουσική.

Ο Σπύρος Κουβαράς παρουσιάζει την δική του εκδοχή πάνω στον μύθο του Σισσύφου. "Σ’ έναν άτοπο σκηνικό χώρο, πέντε σώματα, με «γλυπτικά» κοστούμια που σχεδιάστηκαν από τον εικαστικό Αντώνη Βολανάκη, σαν ωστικά κύματα μιας αρχαϊκής ορμής αποκαλύπτουν αναδυόμενα στην επιφάνεια τους έναν δικό τους κόσμο μυθοπλασίας".

Με αφορμή την νέα παράσταση του Σπύρου Κουβαρά, ο χορογράφος/χορευτής απαντά στις ερωτήσεις του Dancetheater.gr.

'

photo: Γιώργος Μπακάλης

- Στα έργα σας, οι performers έχουν πάντα μια ιδιαίτερη θέση μέσα στο χώρο. Πώς αντιλαμβάνεστε την παρουσία τους μέσα σε αυτόν;

Όλα ξεκινούν από τον χώρο. Και εννοώ το αρχιτεκτονικό και αισθητικό πλαίσιο στο οποίο θα εκτεθεί-παρουσιαστεί το έργο. Ο χώρος ορίζει τα πάντα, συχνά πρώτα επιλέγω το context παρουσίασης, αν δηλαδή θα είναι μουσείο, θέατρο, γκαλερί ή κάτι site specific και έπειτα επιλέγω με ποιούς χορευτές επιθυμώ να συνεργαστώ ή πια ιδέα μου θέλω να δουλέψω. Από εκεί και πέρα ανεξαρτήτως του context παρουσίασης με ενδιαφέρει πολύ η διαλεκτική σχέση της αφαίρεσης με τον ανθρώπινο στοιχείο. Ανάλογα το project, μπορεί το ίδο το σώμα να γίνει χώρος ή μπορεί κάλλιστα να τοποθετείται σκηνικά ως εκτιθέμενο αντικείμενο, το οποίο να αλληλεπιδρά διαμέσου της κίνησης ή της μη κίνησης του, με το φώς, τον ήχο και το ευρύτερο εικαστικό περιβάλλον της παράστασης. Γενικά επικεντρώνομαι στις γεωμετρικές εντάσεις μεταξύ του σώματος και των υπόλοιπων δομικών στοιχείων ενός έργου, ήχος-αντικείμενο(α)-φωτισμός. Δεν είναι ότι το σώμα έχει πρωτεύοντα ρόλο στον χώρο αντίθετα πρόκειται για μια συνολική χορογραφική και χωρική ενορχήστρωση όλων αυτών των στοιχείων.

 

- Οι ήχοι της ηλεκτρονικής μουσικής αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο στα έργα σας..

Έχω την τύχη να συνεργάζομαι επι χρόνια με τον αδερφό μου, συνθέτη, Γιώργο Κουβαρά, με τον οποίο υπάρχει απόλυτη αισθητική και φιλοσοφική ταύτιση, κοινά βιώματα και πολλές κοινές, καλλιτεχνικές, επιρροές. Πέρα από αυτό όμως, η μουσική του Γιώργου έχει κάτι που με ενδιαφέρει πολύ ως χορογράφο και αυτό είναι η οργανική σχέση που επιδιώκει να καλλιεργήσει με τον θεατή κατά την διάρκεια της παράστασης. Οι συνθέσεις του έχουν ένα βάθος και διατηρούν την αυτονομία τους υποβάλλοντας στο κοινό μια, τρόπο τινά, παράλληλη θέαση της παράστασης, δεν περιορίζονται απλώς στην ηχητική επένδυση του χορογραφικού υλικού. Τα ηλεκτρονικά στοιχεία είναι μια μουσική σταθερά ωστόσο έχουν πλουραλιστικό χαρακτήρα γιατί, ειδικά στις τελευταίες παραγωγές, δουλεύουμε πολύ και με την ανθρώπινη φωνή και με φυσικά όργανα άλλοτε επεξεργασμένα και άλλοτε όχι. Η εισαγωγή χορωδιακών στοιχείων, λαρυγγισμών, κειμένου ή κατακερματισμένων λέξεων, που συναντώνται σε όλες μας σχεδόν τις συνεργασίες, συμπληρώνουν αρμονικά το κυρίαρχο ηλεκτροακουστικό περιβάλλον, εξανθρωπίζοντας κατά κάποιο τρόπο την όλη σύνθεση.

 

- Ο χρόνος επίσης, είναι κάτι ρευστό στα έργα σας…

Ναι είναι αλήθεια. Οι δουλειές μου διέπονται από το άτοπο ή το άχρονο περιβάλλον γιατί αυτή η χωρική και χρονική ρευστότητα αφενός μου δίνει την δυνατότητα να διεισδύσω χορογραφικά σε μονοπάτια που μπορούν να ανακαλέσουν το ασυνείδητο του θεατή και αφετέρου γιατί το άχρονο έχει ένα μυστήριο που σε καλεί να παρατηρήσεις, έχει ένα αίνιγμα που προσωπικά το βρίσκω γοητευτικό. Σαν χορογράφος λοιπόν, δεν ψάχνω να δημιουργήσω έργα με σαφή χρονικότητα ή που να αγγίζουν για παράδειγμα καθαρά στο σήμερα ή στο χθες, κάλλιστα μπορεί να αγγίζουν και στο αύριο. Δουλεύω θα έλεγα με ετεροχρονικές ανακλήσεις στην ροή του έργου, για αυτό και σχεδόν πάντα στις σκηνικές συνθέσεις των έργων μου κυριαρχεί το λευκό. Το λευκό έχει μια αγνότητα που αιχμαλωτίζει, λειτουργεί σχεδόν καθαρτικά, σε αδειάζει και χάνεις κατά κάποιο τρόπο την αίσθηση του χρόνου.

 

- Τί είναι εκείνο που σας γοήτευσε στον μύθο του Σισύφου και πώς θα περιγράφατε την δική σας ματιά πάνω σε αυτόν?

Με γοητεύουν οι άνθρωποι που δεν σταματούν να ονειρεύονται, που πράττουν, παλεύουν και επιμένουν με κάθε κόστος, άνθρωποι που η ελευθερία τους έχει μεγαλύτερη σημασία και από την ίδια τους τη ζωή. Αντίστοιχα και στην μυθολογία μορφές όπως ο Προμηθέας ή ο Σίσυφος, αρνητές των θεών και οι δυο, ανέκαθεν με γοήτευαν με την ελεύθερη βούληση και την αντιεξουσιαστική φύση τους. Το έργο μου ωστόσο ουδόλως σχετίζεται με την αναπαράσταση του μύθου του Σίσυφου είναι θα έλεγα μια νεο-μυθοπλασία που, αντλώντας υλικό από το ομώνυμο δοκίμιο του Αλμπέρ Καμύ, δεν εστιάζει στο προφανές του μύθου δηλαδή στην μαρτυρική ανάβαση ξανά και ξανά, αλλά αντίθετα στη στιγμή της κατάβασης. Εκείνη τη στιγμή δηλαδή που ο ήρωας, ενώ έχει τελειώσει με το σπρώξιμο του βράχου, πριν χρειαστεί να ξεκινήσει ξανά, γεύεται μια σύντομη στιγμή ελευθερίας έχοντας καταφέρει σχεδόν να υπερβεί την μοίρα του. Το σημείο εκείνο στο οποίο ο Καμύ μας καλούσε να φανταστούμε τον Σίσυφο ευτυχισμένο. Άραγε ο ίδιος αγώνας για την κορυφή φτάνει για να γεμίσει μια ανθρώπινη καρδιά;

 

- Υπάρχουν κάποια πρόσωπα από τον ευρύτερο κόσμο της τέχνης που σας έχουν εμπνεύσει πάνω στο έργο σας?

Αναμφισβήτητα έχουν υπάρξει και υπάρχουν και σύγχρονοι καλλιτέχνες τον οποίων την έρευνα, την πρακτική και το έργο έχω σε μεγάλη εκτίμηση. Κάποιοι από αυτούς θα έλεγα ότι περισσότερο με έχουν επηρεάσει και όχι απαραίτητα εμπνεύσει. Γενικά εκτιμώ βαθιά τους καλλιτέχνες οι οποίοι μέσα στην δημιουργική διαδικασία δεν σκέφτονται απλά το τελικό αποτέλεσμα του έργου τους ως παραγωγή μόνο αλλά κυρίως πως θα εξελίξουν την ίδια την φύση της τέχνης τους και πως θα εξελιχθούν οι ίδιοι ως καλλιτέχνες μέσα από την κάθε δουλειά τους. Θα σταθώ ενδεικτικά σε κάποιους, το έργο των οποίων αποτέλεσε τομή σε συγκεκριμένες στιγμές στην Ιστορία της Τέχνης και που η μελέτη μου πάνω στην δουλειά τους με διαμόρφωσε χορογραφικά: Γιάννης Κουνέλης, Ιάννης Ξενάκης, John Cage, Kazimir Malevich, Marcel Duchamp και απο τον χορό, Anna Halprin, Trisha Brown, και κάποιοι μεταγενέστεροι, όπως οι Régine Chopinot, Maguy Marin, Jérôme Bel, Alain Platel, Meg Stuart, Ann Van den Broek, Christian Rizzo, Cindy Van Acker, Mette Ingvartsen, Alexandra Bachzetsis.

 

- Τι είναι εκείνο ή εκείνα που καθιστούν μια παράσταση ξεχωριστή κατά τη γνώμη σας?

Η παράσταση αυτή που δεν θα ξεχάσεις ποτέ ή τουλάχιστον που θα χαραχτεί μέσα σου για μεγάλο διάστημα. Δεν συμβαίνει πολύ συχνά η αλήθεια είναι μα όταν συμβαίνει καλλιεργείται μια κυτταρική σχεδόν σχέση μεταξύ κοινού, δημιουργού και ερμηνευτών που είναι εξόχως συγκινητική. Δεν πιστεύω στην τέχνη ως διασκέδαση ούτε ως ψυχαγωγία αλλά στην τέχνη αυτή που είναι ικανή να παράξει διανοητικές και συναισθηματικές αναταράξεις τέτοιες που να σε κάνουν να αναστοχαστείς για πολλά πράγματα, πέρα και από το ίδιο το έργο που μόλις είδες.

 

- Οι παραστάσεις σας εμπνέονται από ένα κοινό "όραμα"? Ποιό είναι αυτό?

Είμαι άνθρωπος που τρέφεται από το φαντασιακό,  το όνειρο και την ουτοπία. Έχω απαρνηθεί καλλιτεχνικά τον ρεαλισμό και προτιμώ οι παραστάσεις μου να μην ακουμπούν την απτή πραγματικότητα αλλά να ανοίγουν τις πύλες του φαντασιακού και να απευθύνονται περισσότερο στις αισθήσεις ή στο ασυνείδητο του θεατή ώστε η παράσταση να είναι αφορμή για μια αισθητηριακή εμπειρία μεταξύ μας. Μια εμπειρία ως βίωμα όμως και όχι ως καλλιτεχνική απόλαυση, άλλωστε η καλλιτεχνική απόλαυση είναι ένα μικροαστικό σύμπτωμα που ο δημιουργός οφείλει να αγνοεί. Τα έργα μου, σε ένα βαθμό, είναι αυτοβιογραφικά ή αυτοαναφορικά και μέσα από την αφαίρεση οι εικόνες δεν συγκροτούν μια αφήγηση απλώς, αλλά μια ενέργεια, ένα βίο-ψυχογράφημα. Χρησιμοποιώ αλληγορίες γιατί η αλληγορία μπορεί να δημιουργήσει τον απαραίτητο χώρο για μια εμπειρία-βίωμα μεταξύ δημιουργού και κοινού γιατί η αλληγορία “κρύβει” μέσα της πράγματα και όσο πιο καλά κρυμμένο είναι κάτι τόσο πιο πολύ ενδιαφέρον έχει. Άλλωστε η τέχνη γεννιέται μέσα από τις αμφιβολίες και παράγει αμφιβολίες κατά συνέπεια για εμένα προσωπικά ένα έργο που «δίνει απαντήσεις» είναι βαρετό.

 

 

Ιδέα, Χορογραφία: Σπύρος Κουβαράς, Διευρυμένη Σκηνογραφία: Αντώνης Βολανάκης, Μουσική Σύνθεση: Γιώργος Κουβαράς, Χορευτές: Alexandra Rogovska, Μαργαρίτα Τρίκκα, Άγγελος Παπαδόπουλος, Σπύρος Κουβαράς, Performer: Άγγελος Σκούρτης, Καλλιτεχνική Συνεργάτης: Κορίνα Κοτσίρη, Βοηθός Χορογραφίας: Στέλλα Δημητρακοπούλου, Σχεδιασμός Φωτισμών: Θωμάς Οικονομάκος, Κατασκευή Κοστουμιών: Δάφνη Τσακότα, Φωτογραφίες και Video Credits: Γιώργος Μπακάλης, Προβολή και Επικοινωνία: Μαρία Τσολάκη, Παραγωγή: Synthesis 748

Η παράσταση επιχορηγείται απο το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού και δημιουργήθηκε με την ευγενική υποστήριξη του Ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου και του CND-Γαλλικού Εθνικού Κέντρου Χορού στο Παρίσι.

 

SISS / PHUSS: while you carry time our bodies hold history

26-27 Οκτωβρίου και 2-3 Νοεμβρίου 2020

θέατρο Ροές, Ιάκχου 16, Γκάζι.

Read 251 times
Like us on Facebook