Ο κόσμος του κλασικού μπαλέτου, μια τέχνη που για χρόνια συνδέθηκε άρρηκτα με μια συγκεκριμένη σωματική διάπλαση, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας έντονης συζήτησης. Οι πρόσφατες δηλώσεις του Iain Mackay, του νέου καλλιτεχνικού διευθυντή της Σχολής του Βασιλικού Μπαλέτου στο Λονδίνο, ότι οι "πιο μεγαλόσωμοι" χορευτές αποτελούν το μέλλον του μπαλέτου, έχουν πυροδοτήσει έναν ευρύτερο διάλογο για την εικόνα του σώματος, την υγεία των χορευτών και την ίδια την εξέλιξη της τέχνης.
Από το Ιδανικό της Λεπτότητας στην Αθλητική Διάπλαση
Για δεκαετίες, το πρότυπο του μπαλέτου ήταν συνυφασμένο με την ακραία λεπτότητα, μια αισθητική που συχνά οδηγούσε σε επικίνδυνες πρακτικές και προβλήματα υγείας για τους χορευτές. Ωστόσο, οι απαιτήσεις της σύγχρονης χορογραφίας, που πλέον περιλαμβάνει όλο και περισσότερα ακροβατικά στοιχεία και απαιτεί δύναμη, αντοχή και εκρηκτικότητα, έχουν αρχίσει να αλλάζουν το τοπίο.
Ο Mackay υπογραμμίζει αυτή την αλλαγή, τονίζοντας ότι η τέχνη του μπαλέτου εξελίσσεται και μαζί της και οι απαιτήσεις από το σώμα των χορευτών. Πλέον, η έμφαση δίνεται σε ένα αθλητικό, δυνατό σώμα, ικανό να ανταποκριθεί στις εντατικές σωματικές προκλήσεις. Αυτό το «νέο» σώμα δεν είναι απαραίτητα το εξαιρετικά λεπτό που είχαμε συνηθίσει, αλλά ένα σώμα με μυϊκή μάζα και αντοχή, που μπορεί να αποτρέψει τραυματισμούς και να αποδώσει σε υψηλό επίπεδο.
Υγεία, Ταύτιση και η Σκιά του "Body Shaming"
Οι δηλώσεις του Mackay δεν είναι αποκομμένες από το παρελθόν. Έρχονται στον απόηχο πρόσφατων καταγγελιών για "body shaming" σε σχολές μπαλέτου. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ellen Elphick, πρώην μαθήτριας της Σχολής του Βασιλικού Μπαλέτου, η οποία κατήγγειλε ότι ανέπτυξε διατροφική διαταραχή λόγω της υπερβολικής κριτικής για το βάρος της. Τέτοια περιστατικά αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη για αλλαγή στην κουλτούρα του μπαλέτου, ώστε να δοθεί προτεραιότητα στην ψυχική και σωματική υγεία των χορευτών.
Επιπλέον, η συζήτηση αγγίζει και το ζήτημα της ταύτισης του κοινού. Ο Mackay υποστηρίζει ότι οι θεατές επιθυμούν να βλέπουν χορευτές με τους οποίους μπορούν να ταυτιστούν, όχι μόνο ως προς την τεχνική αρτιότητα, αλλά και ως προς την ποικιλομορφία των σωμάτων. Αυτό ανοίγει την πόρτα σε ένα πιο αντιπροσωπευτικό και προσβάσιμο μπαλέτο, που αντικατοπτρίζει την ποικιλομορφία της κοινωνίας.
Προκλήσεις και Προοπτικές
Φυσικά, η μετάβαση αυτή δεν είναι χωρίς προκλήσεις. Η χρήση του όρου "plus-sized" έχει προκαλέσει συζητήσεις, καθώς μπορεί να θεωρηθεί αδόκιμος ή να δημιουργήσει νέα στερεότυπα. Επιπλέον, τίθεται το ερώτημα πώς η σωματική ποικιλομορφία θα ενσωματωθεί αρμονικά στην αυστηρή τεχνική και αισθητική του κλασικού μπαλέτου, ιδίως σε ό,τι αφορά τις άρσεις (lifts) και την κοινή κίνηση των συνόλων.
Ωστόσο, η συζήτηση αυτή αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός. Αναγκάζει τον κόσμο του μπαλέτου να επανεξετάσει τις παραδοσιακές αντιλήψεις και να αγκαλιάσει μια πιο σύγχρονη, υγιή και συμπεριληπτική προσέγγιση. Το μέλλον του μπαλέτου, όπως και κάθε τέχνης, εξαρτάται από την ικανότητά του να εξελίσσεται, να προσαρμόζεται και να αντικατοπτρίζει τις αξίες της εποχής του, χωρίς να θυσιάζει την καλλιτεχνική του αρτιότητα.
Κώστας Βασιλιάγκος/Dancetheater.gr