Σάββατο, 26 Απριλίου 2014 22:13

Η δισυπόστατη σημασία του χορού

arxaios xoros

Άρθρο της δασκάλας Ελληνικού Παραδοσιακού χορού, Λίτσας Βουλή.

ΧΟΡΟΣ: Μία απ’ τις πιο όμορφες καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, όταν έχει μέσα του την αρμονία και την εντονότητα του καλλιτεχνικού συναισθήματος.
Ο Χορός γεννήθηκε μαζί με τον άνθρωπο. Ο πρωτόγονος άνθρωπος όταν γυρνούσε απ’ το κυνήγι, με το θήραμα στην πλάτη του, εκδήλωνε τη χαρά της επιτυχίας με χορευτικές φιγούρες, μικρά πηδήματα. Οι άνθρωποι χόρεψαν τον πόλεμο, την ειρήνη, το θερισμό, τη σπορά, χόρεψαν τη φύση.

Στην Αρχαία Ελλάδα, ο Απόλλωνας και ο Διόνυσος εκπροσωπούσαν τη μουσική και το χορό αντίστοιχα. Αντίθετοι φαινομενικά οι δυο τους – θεός της απαλοσύνης ο ένας και θεός της μέθης και του χορού ο άλλος – ενώθηκαν και ανυψώθηκαν στο απόλυτο ένα, στην καλλιτεχνική εκδήλωση της ανθρώπινης ψυχής. Οι αρχαίοι πίστευαν ότι τα άστρα και οι πλανήτες του ουρανού εκτελούσαν κάποιου είδους κοσμικό χορό. Οι επιφανέστεροι Έλληνες φιλόσοφοι ( όπως ο Αριστοτέλης, ο Σωκράτης και ο Πλάτωνας) ενίσχυσαν σθεναρά αυτήν την τέχνη ως μια ιδανική ολοκλήρωση του σώματος και του πνεύματος.
Ξένοι φιλόσοφοι ασχολήθηκαν με τη σημασία του χορού στην Αρχαία Τραγωδία. Ο Νίτσε στη “Γένεση της Τραγωδίας” λέει μεταξύ των άλλων : “ Η εισαγωγή του χορού είναι η αποφασιστική πράξη, με την οποία νόμιμα και φανερά κηρύχθηκε κάθε ρεαλισμός στην τέχνη”.

Ο Ελληνικός λαός είναι στη βάση του λαός τραγουδιστής και χορευτής. Η χορευτική διαδικασία – το λεγόμενο χοροστάσι – είναι άμεσα συνυφασμένο τόσο με τις ευχάριστες εκφάνσεις της ζωής του ( όπως π.χ. ένας αρραβώνας, ένας γάμος, ένα γλέντι ), όσο και με τις πιο δύσκολες στιγμές της ιστορίας του. Όταν βάρβαροι εχθροί προσπαθούσαν να κατακερματίσουν την εθνική του συνείδηση, δεν έπαψε να χορεύει. Ακόμα και τον καιρό του Τούρκικου σκοταδισμού, πάνω στα ελεύθερα βουνά της Στερεάς Ελλάδας, αλλά και στα μαρτυρικά παράλια του Πόντου, ακολουθούσε τις πατημασιές του Τσάμικου και του Πυρρίχιου αντίστοιχα.

Όταν ο κλέφτης γύριζε νικητής στο λημέρι του, σηκωνόταν μεθυσμένος από χαρά και χόρευε. Η φουστανέλα ανέμιζε και τον έκανε…αετό! Οι Πόντιοι, σε μια στιγμή τελετουργίας, πάνω απ’ τον τάφο του αγαπημένου τους προσώπου χορεύουν το χορό Σέρα ( Πυρρίχιος ) ως μέσο απόδοσης φόρου τιμής σε εκείνον που φέυγει. Αλλά και από την άλλη, μέσα απ’ την αντρειοσύνη και τη λεβεντιά νιώθουν πως “ξορκίζουν” το κακό, προτάσσοντας απέναντί του τη ζωντάνια και τη δύναμη που μόνο ένας τέτοιος χορός μπορεί να αποδώσει.

Τέλος, ποιος μπορεί να αμφισβητήσει τη άρρικτη σύνδεση του Ελληνικού Χορού με τη θρησκεία; Το πανηγύρι είναι ο εορτασμός μιας θρησκευτικής επετείου, που ακολουθεί τη θρησκευτική λειτουργία.
Αυτός λοιπόν είναι ο Χορός. Δισυπόστατος! Παρών στη χαρά, αλλά και στη λύπη. Γι’ αυτό και μέσα απ’ αυτόν διασκεδάζουμε. Δηλαδή, διασκορπίζουμε τον πόνο μας, ευφραίνουμε τις ψυχές μας, παρηγοριόμαστε αλλά και γλεντάμε. Όποιος λοιπόν προσπαθεί να περιορίσει την έννοια του μέσα στα στενά πλαίσια μιας “ανάλαφρης” και “χωρίς βαθύτερη ουσία διαδικασίας”, πράττει ένα τεράστιο σφάλμα.


Λίτσα Βουλή
Δασκάλα Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού
Πτυχιούχος Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού

Read 3343 times Last modified on Σάββατο, 31 Ιουλίου 2021 23:57

Follow Us